Trong quá trình tính lương, doanh nghiệp cần phân biệt hai khái niệm quan trọng. Đó là thu nhập chịu thuế và thu nhập tính thuế. Hai khái niệm này có mối liên hệ chặt chẽ. Tuy nhiên, cách xác định và vai trò của chúng không giống nhau.

Hiểu đúng hai loại thu nhập giúp doanh nghiệp tính thuế chính xác hơn. Đồng thời, doanh nghiệp có thể hạn chế sai sót trong quá trình tính lương.

1. Thu nhập chịu thuế và thu nhập tính thuế là gì?

Trước khi tính thuế TNCN, doanh nghiệp cần xác định đúng từng loại thu nhập. Đây là cơ sở để áp dụng các khoản giảm trừ và thuế suất phù hợp.

1.1. Thu nhập chịu thuế

Thu nhập chịu thuế là các khoản thu nhập thuộc diện chịu thuế TNCN. Các khoản được miễn thuế sẽ không được tính vào phần thu nhập này.

Có thể hiểu đơn giản theo công thức:

Thu nhập chịu thuế TNCN = Tổng thu nhập – Các khoản thu nhập được miễn thuế

Các nhóm thu nhập chịu thuế hiện nay gồm:

Tiền lương, tiền công: Bao gồm các khoản nhận được từ người sử dụng lao động. Chẳng hạn, tiền lương, tiền công, phụ cấp, trợ cấp và tiền thù lao.

Ngoài ra, nhóm này gồm thu nhập từ tham gia hội đồng quản trị, ban kiểm soát và các tổ chức khác. Các khoản lợi ích hoặc thưởng bằng tiền và không bằng tiền cũng được tính, trừ khoản được miễn.

Hoạt động kinh doanh: Thu nhập từ sản xuất, kinh doanh hàng hóa, dịch vụ và hành nghề độc lập. Quy định áp dụng với cá nhân đáp ứng điều kiện về giấy phép, chứng chỉ và mức doanh thu.

Đầu tư vốn: Bao gồm lãi cho vay, cổ tức và các khoản lợi nhuận khác từ việc góp vốn.

Chuyển nhượng vốn: Bao gồm thu nhập từ bán cổ phần, phần vốn góp hoặc các loại chứng khoán.

Chuyển nhượng bất động sản: Thu nhập từ bán, chuyển nhượng quyền sử dụng đất, nhà ở và tài sản gắn liền với đất.

Trúng thưởng bằng tiền hoặc hiện vật: Bao gồm xổ số, khuyến mại và cá cược. Ngoài ra, nhóm này gồm thu nhập từ trò chơi và cuộc thi có thưởng.

Bản quyền:

• Chuyển giao hoặc chuyển quyền sử dụng quyền sở hữu trí tuệ.
• Bao gồm quyền tác giả, quyền sở hữu công nghiệp và quyền đối với giống cây trồng.
• Chuyển giao công nghệ, gồm bí quyết, kiến thức kỹ thuật và các giải pháp công nghệ.

Nhượng quyền thương mại: Thu nhập từ nhượng quyền theo quy định của Luật Thương mại.

Thừa kế, quà tặng: Bao gồm chứng khoán, vốn góp, bất động sản hoặc tài sản khác phải đăng ký quyền sở hữu.

1.2. Thu nhập tính thuế

Với tiền lương và tiền công, thu nhập tính thuế được xác định sau các khoản giảm trừ hợp lệ.

Đây là số tiền được sử dụng để áp dụng biểu thuế TNCN.

Theo quy định hiện hành, các khoản được trừ có thể gồm:

• Bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế, bảo hiểm thất nghiệp.
• Bảo hiểm trách nhiệm nghề nghiệp bắt buộc với một số ngành nghề.
• Một số khoản bảo hiểm hưu trí theo quy định.
• Giảm trừ gia cảnh.
• Các khoản giảm trừ khác theo quy định.

Có thể hiểu theo công thức:

Thu nhập tính thuế TNCN = Thu nhập chịu thuế – Các khoản miễn, giảm trừ

2. Phân biệt thu nhập chịu thuế và thu nhập tính thuế

Thu nhập chịu thuế và thu nhập tính thuế không phải cùng một khái niệm.

Doanh nghiệp có thể phân biệt hai loại thu nhập qua bảng dưới đây:

3. Vì sao doanh nghiệp cần phân biệt chính xác hai loại thu nhập?

Phân loại đúng thu nhập là bước quan trọng trong quá trình tính lương.

Việc xác định chính xác giúp doanh nghiệp:

• Hạn chế sai sót khi tính và khấu trừ thuế TNCN.
• Tránh tính sai khoản thu nhập chịu thuế của người lao động.
• Đảm bảo tính lương và quyết toán thuế chính xác.
• Giảm rủi ro khi có nhiều loại phụ cấp, thưởng và phúc lợi.

Đặc biệt, việc phân loại càng quan trọng với doanh nghiệp có số lượng nhân sự lớn. Điều này cũng cần thiết khi doanh nghiệp có nhiều loại thu nhập hoặc chính sách C&B phức tạp.

4. Một số lỗi thường gặp khi xác định thu nhập tính thuế

Trong quá trình tính lương, doanh nghiệp có thể gặp một số sai sót khi phân loại thu nhập.

Các lỗi thường gặp gồm:

• Nhầm tổng lương Gross với thu nhập chịu thuế.
• Cho rằng mọi khoản phụ cấp đều chịu thuế.
• Nhầm khoản miễn thuế với khoản giảm trừ.
• Bỏ sót giảm trừ người phụ thuộc.
• Áp dụng sai mức giảm trừ hoặc thuế suất.
• Tính sai thuế khi người lao động thay đổi tình trạng cư trú hoặc hợp đồng lao động.

Vì vậy, việc xác định đúng từng khoản thu nhập cần được thực hiện ngay từ đầu. Điều này giúp quá trình tính và quyết toán thuế chính xác hơn.

5. NIC Global – Tối ưu hóa quy trình tính lương

Xác định đúng thu nhập chịu thuế chỉ là một phần của quy trình tính lương. Ngoài ra, doanh nghiệp còn phải quản lý bảo hiểm, giảm trừ và dữ liệu nhân sự. Khối lượng công việc sẽ tăng đáng kể khi quy mô nhân sự mở rộng.

Dịch vụ tính lương của NIC Global hỗ trợ doanh nghiệp quản lý quy trình tính và quản lý lương hiệu quả hơn.

Phạm vi dịch bao gồm:

• Tính lương và các khoản phụ cấp.
• Thực hiện khấu trừ thuế TNCN.
• Xác định và thực hiện các khoản bảo hiểm bắt buộc.
• Quản lý dữ liệu tính lương của nhân sự.
• Hỗ trợ kê khai và quyết toán theo phạm vi dịch vụ.
• Cập nhật các thay đổi liên quan đến chính sách tính lương.

Với đội ngũ chuyên môn, NIC Global luôn sẵn sàng đồng hành cùng doanh nghiệp. Giải pháp giúp doanh nghiệp giảm tải công việc cho bộ phận HR. Đồng thời, doanh nghiệp có thể hạn chế rủi ro trong quá trình tính lương.

Bạn cũng có thể tham khảo các giải pháp nhân sự khác từ NIC Global:

• Executive Search & Selection: Tìm kiếm và tuyển chọn nhân sự cấp cao, C-Level.
• Mass Recruitment: Đáp ứng nhu cầu tuyển dụng số lượng lớn.
• Staffing: Cung ứng và quản lý nhân sự theo nhu cầu.
• EOR (Employer of Record): Hợp thức hóa lao động

Để biết thêm thông tin, vui lòng liên hệ với chúng tôi qua:

Hotline: (+84) 981.23.43.76
Email: info@nicvn.com
Fanpage: NIC Global – Human Resource Solutions
Linkedin: NIC Global Sourcing JSC
Địa chỉ trụ sở chính:
– Văn phòng Hà Nội: 3A Thi Sách, Phường Hai Bà Trưng, TP. Hà Nội
– Văn phòng TP. HCM: 158A Võ Thị Sáu, Phường Xuân Hòa, TP. Hồ Chí Minh.

Xem thêm:
1. Dịch vụ tính lương
2. Dịch vụ thuê ngoài nhân sự
3. Dịch vụ hợp thức hóa lao động